بې باوره وزير!

محمد كبير حقمل

د خداى نظام دى، په افغانانو هم داسې حال راغلى چې څوك په كې د ډيموكراسۍ له بركته مزې كوي او څوك هم د تملق او اړيكو له زوره مربا خوري.

پوره يو كال وړاندې له جرمني نه راغلى افغان او جرمن تابعيت لرونكى ډاكټر رنګين دادفر سپنتا د افغانستان د ولسمشر له مشاوريت نه د وزارت مقام ته پورته شو. ده له ولسي جرګې نه باور رايه واخيسته او په پوره خوښۍ د بهرنيو چارو وزارت په ماڼۍ ور ننوت.

سپنتا افغانستان ته د ډيرو نويو راغلو وزيرانو په څير پخوا چانه پيژانده او نه هم تر ډيره چادده په اړه معلومات درلودل، دده نوم يواځې هغو كسانو ته څه ناڅه اشنا و چې بي بي سي او ازادي راډيويې لږ ډيره اوريده. اوس خو دا منل شوې خبره ده، چې كله څوك په افغانستان كې كومه څوكۍ ترلاسه كوي دغه دوه راډيو ګانې يې مخكې له مخكې خلكو ته روڼ اندى او ډير تكړه معرفي كوي. سپنتا هم همداسې يو مزل طى كړ. دى له بي بي سي او آزادۍ راډيوګانونه بهرنيو چارو وزارت ته ورسيده او اوس دادى له هغه ځايه هم لرې كړاى شو.

زه په ډيموكراسي عقيده لرم

له هغې وروسته چې كرزي سپنتا د بهرنيو چارووزارت ته وړانديز كړ، دده ټول زور په ډيموكراسي و. كه څه هم دى په افغانستان كې د تيرو ډيموكراټانو په ډله كې هم و او ډيريې په شعله يانو پورې تړلى سړى بولي، خو داځل ښايي ده ددې لپاره په ډيموكراسۍ دومره ټينګار كاو چې اوس نو ټوله نړۍ په ډيموكراسۍ مينه ده او چا چې په خوله راوړه، هرڅوك چې وي بيا يې نو پلار هم خلاص ده، هرڅه چې وي په دې خلكو به تپل كيږي او په پاى كې به واك هم وربانېد چلوي. سپنتا چې كله له ولسي جرګې نه د رايې اخيستلو لپاره ملي شورا ته تللى و په ډير ټينګار له ډيموكراسۍ نه يادونه كوله، له همدې امله په ولسي جرګه كې دده ډيموكراټو پلويانو هم د زړه له خلاصه ده ته كمپاين وكړ او ځينو هم ورته د ځينو نورو ملحوظاتو له مخې رايې وركړې او په پاى كې دى د بهرنيو چارو وزير شو. سپنتا د وزارت له پيل نه بيا ترهغې چې ولسي جرګې له ده نه د باور رايه واخيسته خپل ډيروخت هيوادونو ته په سفرونو تيركړ. ډيروخت دده خبرې هم داسې مطرح كيدې چې يولورى به يې درلود او په اداري كارونو كې هم ډيرې نيوكې ورباندې كيدې. له اسرائيلو سره د اړيكو هڅو خو دى آن د مشاوريت پرمهال د خلكو د نيوكو نښه وګرځاو.

د سپنتا يو كلن وزارت

لكه چې ومو ويل، سپنتا دخپل وزارت ډيره برخه نورو هيوادونو ته په سفرونو تيره كړه. ډيرى خو بيا په ټوكو كې وايي چې سپنتا په سفرونو ښه زړه يخ كړ، خو موږ په دې اړه ځكه څه نه وايو چې ښايي دا دده په نظر دده د كاري پرمختګ يوه برخه وي.(خو په ښكاره دده يوه سفر هم د پام وړ لاسته راوړنې نه درلودې.)

په ټوليزه توګه د سپنتا كار هم د نورو مقاماتو په څير د خلكو مثبت او منفي غبرګونونه له ځان سره لرل. چايې كارونه ښه او چاهم بد ارزول، خو په ټوليزه توګه دده كاري دوره دومره په زړه پورې او بريالۍ نه وه. له علمي لحاظه سپنتا يو استاد ده او ښايي دا د هيواد هغو د ګوتو په شمار پوهانو په ډله كې راځي چې په نړيواله كچه يې علمي اسناد ترلاسه كړي، خو افغانستان غوندې يوه هيواد كې يوازې او يوازې لوړې زده كړې مهمې نه دي. په ټوليزه توګه اسلامي هيوادونو او په ځانګړې توګه افغانستان داسې چارواكوته اړتيا لري چې ترهرڅه وړاندې اسلامي اصول په پام كې ولري او ترډيره ديني پوهه هم ولري. كه څه هم د اوسنۍ كابينې ډير غړي داسې نه دي، خو په سپنتا بيا داسې نيوكې كيدې چې په ريښتيا كه داسې وي نو دى بايد د افغانستان غوندې هيواد بهرنى سياست و نه ټاكي. دو لسي جرګې غړو هم ترډيره دده په دغه ټكي زور راوړ. آن تر دې چې ځينو يې په زغرده دده په اړه ځينې كلمات و كارول او خبره د بوتلونو وارولو ته ورسيده. ددې ترڅنګ د اجمل نقشبندي په اړه د سپنتا دريځ نيولو هم دده په اړه منفي ذهنيتونه ډير كړل.

سپنتا، بې باوره وزير!

په دې وروستيو كې له ايران نه د افغان مهاجرينو بې رحمانه شړل او له هغوى سره ناوړه سلوك ددې لامل شو چې ولسي جرګې د كډوالو چارو اوبهرنيو چارو وزيران استيضاح ته را وبلل. د افغان مهاجرينو په وړاندې د ايران دغه رويه هغه هيواد ته د سپنتا له سفر نه څه موده وروسته ډير زور واخيست.

ولسي جرګې د رايو په اكثريت سپنتا او استاد اكبر نه هغه د باور رايه چې يو كال وړاندې يې وركړې وه واخيسته او په دې توګه يې د قانون له مخې له وزارت نه لرې كړل، خو له دې سره سره چې اوس استاد اكبر د كډوالو چارو پخوانى وزير بلل كيږي، سپنتا د كرزي د مهربانۍ له بركته اوس هم د بهرنيو چارو وزارت برحال وزير دى. دى په داسې حال كې د وزارت په څوكۍ ناست دى چې باوريې ولسي جرګې سلب كړى او ولسمشر غواړي په همدې بې باورۍ كې يې وساتي.

كرزي له دې امله چې د كډوالو چارو دومره په سپنتا پورې اړه نه لرله او راى اچونه هم دوه ځلي شوې، له سترې محكمې نه د بې پرې پريكړې غوښتنه كړې خو د ولسي جرګې غړو په ټينګه هوډ كړى چې دى به نور وزارت ته پرينږدي.

له بهرنيو چارو وزارت نه دده لرې كول يواځې څو ورځې وروسته له هغې وشول چې سپنتا له يوه بهرني سفر نه وروسته خبريالانو ته په ډيره خوشحاله لهجه په وزارت كې دده پاتې كيدل اعتباري وګڼل. داچې دى به نور په وزارت كې پاتې شي او كه نه، دا هغه پوښتنه ده چې راتلونكې به يې ځواب كړي، خو په دغې څوكۍ نور دده پاتې كيدل هم پوره سپين سترګي ته اړتيا لري.

سپنتا بين ساطور ولسي جرگه و ترحم رئيس جهمور!

محمد كبير حقمل

در يك اقدام آني و فوري ولسي جرگه افغانستان،  دو تن از وزراي كابينه»‌ حكومت را  استيضاح  نمودند  و در نتيجه از هر دوي شان راي اعتماد را سلب كردند. استاد محمد اكبر اكبر وزير امور عودت مهاجران به روز اول استيضاح و آقاي رنگين دادفر سپنتا وزير خارجه نيز در روز دوم با سلب اعتماد مواجه شدند.

از لحاظ قانوني، ولسي جرگه»‌ افغانستان كه تمامي‌وزرا و روِساي مستقل بعد از گرفتن راي اعتماد از آن به وظايف مقرر مي‌گردند، حق استجواب و استيضاح از وزرا  را دارد. با توجه به جريانات اخير در كشور ولسي جرگه و در پهلوي آن مشرانو جرگه چندين بار وزرا را به مجالس عمومي‌و كميسيونها به منظور استجواب خواسته‌اند؛ اما موضوع استيضاح كه حساس ترين موضوع پنداشته‌مي‌شود، براي بار اول از زمان آغاز فعاليت پارلمان به راه انداخته‌شد. وكلاي ولسي جرگه بعد از آن دست به استيضاح و بعد از آن سلب اعتماد وزراي  زدند كه شكايات بزرگي از رويه»‌ نادرست مقامات ايراني با مهاجران افغان و اخراج آنها از آنكشور به نشر رسيد.

به گفته»‌‌اعضاي ولسي جرگه، هر دو وزير از سمت هاي شان به منظور رفاه افغانهاي مهاجر استفاده نكرده اند؛ لذا بيشتر از اين حق زمام امور وزارت را ندارند.

اگرچه روي موضوع سلب اعتماد آقاي سپنتا، بحثهاي طويل و دور و درازي در ولسي جرگه مطرح گرديد؛ ولي باز هم وي موفق به تداوم سمت وزارت خارجه نه شد. اگرچه بعضي از اعضاي ولسي جرگه بخصوص بحثي از هيئت اداري با جدو جهد تام خواست آقاي سپنتا در سمتش باقي بماند؛ ولي بخت با وي ياري نكرد و از راي كه چندماه قبل از ولسي جرگه به دست آورده بود محروم گرديد.

نقطه كه بعد از سلب راي اعتماد آقاي  سپنتا به گرمي‌دنبال مي‌شود، تا ارجاع موضوع سلب اعتماد به ستره محكمه از سوي رئيس جمهور مي باشد. گرچه رئيس جمهور زمانيكه ابهامي‌در ماده يي از قانون رامشاهده نمايد، موضوع را به ستره محكمه ارجاع كرده مي‌تواند؛ ولي موضوع آقاي سپنتا به دليل اينكه وكلا براي بار دوم روي آن راي گيري كرده اند به ستره محكمه موكول گرديد. رئيس جهمور استدلال مي‌كند كه آقاي سپنتا يك بار به منظور استيضاح خواسته‌شده و قبل از اينكه نتايج اين استيضاح آشكار شود مورد استيضاح دوم قرار گرفته‌است، ازينرو بايد وي به كارش ادامه داده وموضوع سلب اعتماد از بين برود.

روز گذشته‌تعداد زيادي از وكلاي ولسي جرگه در مقابل اين فيصله» رئيس جمهور انتقاد كردند و آن را خلاف از فيصله هاي ولسي جرگه دانستند. آنها در پهلوي سلب اعتماد مي‌گفتند كه آقاي سپنتا بر علاوه‌ امور مهاجرين، چندين نقطه ديگر تخلف از قانون را دارد كه يكي هم موضوع تابعيت دوم وي است. منشي ولسي جرگه نيز گفت كه رئيس جمهور بايد به فيصله»‌ آنها141‌ تن از اعضاي جرگه احترام مي‌گذاشت و موضوع را به ستره محكمه ارجاع نه مي‌كرد. تعدادي از وكلا در  پهلوي اينكه بر اين اقدام رئيس جمهور انتقاد شديد داشتند، تالار را بحيث اعتراض ترك گفتند.

اكنون آقاي سپنتا وزير خارجه»‌ قبلي بين ساطور  آراي ولسي جرگه و ترحم رئيس جمهور قرار دارد. ولسي جرگه با ادعاهاي رسيده گي به مشكلات مردم و نگذاشتن افراد بي كفايت در ادارات دولتي آقاي سپنتا را از مقام وزارت مرخص نمود؛ ولي رئيس جمهور  بر بقاي وي در پست مذكور پافشاري دارد.

اينكه چه كسي در اين گيرو دار بر حق است موضوعيست كه ستره محكمه انرا واضح خواهد كرد ؛ اما ولسي جرگه از حقش استفاده كرده و  از وزير  خارجه راي اعتماد را پس گرفته‌ است و رئيس جمهور نيز بايستي طبق قانون فيصله»‌ ولسي جرگه را احترام بگذارد؛ ولي اينكه چرا بار دوم راي گيري صورت گرفته، به فكر ما اين رونديست كه چندين بار است در ولسي جرگه تكرار مي‌شود.

اعضاي ولسي جرگه براي اينكه از جنجالهاي مزيد در يك موضوع اختلافي جلوگيري كرده باشند، به راي گيري دوم مراجعه مي‌كنند و نتايج آن را مورد قبول قرار مي‌دهند. آقاي سپنتا نيز به همينطور با راي گيري دوم مواجه شد و اينكه نتوانست باز هم راي باور بدست آورد، نبايد حساسيت ها را بر انگيزد.

اگرچه تا اكنون اختلاف بارز روي موضوع مشخصي ميان رئيس جمهور و ولسي جرگه به ميان نه آمده است؛ اما اگر اين موضوع ديگر هم كشانيده شود، شايد راه را براي اختلافات مزيد ميان دو قوه»‌ بزرگ دولت باز نمايد كه در آنصورت اين اختلاف فرهنگ خواهد شد و ديگر وزرا نيز از آن در امان نخواهند ماند. 

ښاغلى بيات! ثواب دې په ګناه ... دې بې ځايه!

محمد کبير حقمل

په افغانستان کې د نوي نظام له راتلوسره نوې څيرې هم ډيرې شوې. ډير افغانان چې يو وخت د هيواد په سختو شرايطو کې چا په سترګو هم نه ليدل، افغانستان ته راغلل او بيرته يې افغانيت پيل کړ. ډير داسې هم و چې پخوا په هيواد کې اوسيدل او يا هم د هيواد له حالاتو سره مستقيم په تماس کې و، خو چا دومره نه پيژندل او نه هم دومره د پام وړ و. ځينې بيا داسې راپيداشول چې له پلاره لوى خلک و او اوس چې يوځل بيا د لويو او شتمنو خلکو بازار تود دى، په هيواد کې را ښکاره شول او آن تردې چې په سياسي بهير کې ننوتل. ددې ترڅنګ نوي نظام داسې خلکو ته هم د طالع ازمويلو چانس ورکړ چې يو څه موده د خپلو ګټو او چوکيو لپاره له نورو هيوادونو راغلل او اوس يا بيرته تللي او يا هم د تلو په حال کې دي. ددې ترڅنګ ډير بيا داسې هم دي چې هيواد ته په راتلو يې پانګه اچونه وکړه او ددې لپاره چې هم خپله ګټه وکړي او هم هيوادوالو ته ځينې آسانتياوې برابرې کړي، په هيواد کې په کار بوخت شول.

بې له شکه په لويديز کې له لسګونو کلونو کار او يا هم سوداګرۍ وروسته افغانستان غوندې بې وزلي او غريب هيواد ته راتلل نه يواځې داچې سړى له ټولو شتمن ښيي، بلکې خلک هم څه نا څه هيلې ورته لري. دا هيلې د پانګې اچونې او بشري خدمتونو به برخه کې له دوى نه کيږي چې په ريښتيا هم زموږ ولس ورته له تيرو ديرشو کلونو سخته اړتيا لري.

بې وزلي خلک او خيريه مرستې

په تيرو څو کلونو کې د هيواد په اقتصادي او خيريه برخو کې له مطرح څيرو نه يو هم د بيات بنياد رئيس او د افغان بيسيم مخابراتي شرکت مالک انجنير احسان الله بيات دى. ده د طالبانو په وروستيو کې په افغانستان کې د افغان بيسيم د ستګاه په نصبولو د لومړي ځل لپاره افغانانو ته د ګرځنده ټيلفون آسانتيا برابره کړه او له ټولو وړاندې يې په هيواد کې دومره سترې پانګې اچونې ته اوږه ورکړه. ددې ترڅنګ انجنيربيات د (بيات بنياد) په جوړولو د هيواد ګڼ شمير خلک له خپلو خيريه مرستو نه برخمن کړل او اوس هم وخت ناوخت دامرستې په مختلفو وختونو کې خلکو ته رسوي. د افغانستان سختو ستونزو او د خلکو بې وزلۍ ته په کتو او په يوشمير ځايونو کې د بيات مرستو او په عين حال کې د لومړي ځل لپاره زموږ يو شمير هيوادوالو ته د ګرځنده ټيلفون د آسانتيا برابرولو بيات ته ددې موقع مساعده کړه څو د هيواد په يو شمير خلکو کې څه ناڅه ځاى پيدا کړي. بې له شکه د ژوند په سختو شرايطو کې له يوچاسره مرسته له هرڅه لويه خبره ده او په داسې حالت کې زړه هم ژر لاسته راوړل کيږي.

وخت ناوخت کله چې د هيواد په کوم ګوټ کې طبيعي آفات رامنځته کيږي او ياهم د يخنۍ او يا وچکالۍ ويره وي، انجنير بيات خپله څه ناڅه مرستې سيمو ته وړي او هلته يې په خلکو ويشي. آريانا ټلويزيوني چينل د بيات د مرستو د اعلان يوه ښه منبع ده. که څوک دغه تلويزيون وګوري په وار وار به بيات په داسې حال کې چې د افغانستان څو تنه بې وزلي خلک يې په خوا راټول وي او دى په خپل لاس ورته مرستې ورکوي وليدل شئ. ددې ترڅنګ د روغتونو نو او جوماتونو جوړول هم يو له هغو ښو کارونو څخه دي چې بيات ورته ملاتړلې او په ښه توګه يې د هيواد په ولايتونو او مرکز کې جوړوي. څو مياشتې وړاندې نوموړي د سالنګ په داسې سيمه کې يو جومات پرانيست چې هلته مسافر د لمانځه په اړه له ډيرو ستونزو سره مخامخ و، خو د بيات جومات و کولاى شواى دا ستونزې له منځه يوسي او خلکو ته د عبادت موقع برابره کړي. ددې ترڅنګ د هيواد په نورو سيمو کې هم د لويو او کوچنيو جوماتونو جوړول يو له هغو کارونو نه دي چې بيات ورته ډيره پاملرنه کوي او پرمخ يې بيايي.

لومړنى افغان مرستندوى

لکه چې ټول پوهيږي پر افغانستان د شوروي له يرغل او د مهاجرتونو د لړۍ له پيليدو وروسته ډيرى افغانان په بهرنيو مرستو روږدي شول. د جهاد په وختونو کې هغه کورنۍ چې په داخل د ښارونوکې وې په يو نه يوه رنګ د شوروي له خوا ورسره مرستې کيدې او ترڅنګ يې له هغو کورنيو سره چې بهر ته مهاجرې شوې وې د امريکا، غربي او اسلامي نړۍ مرستې کيدې. دالړۍ اوس هم روانه ده او اړو افغانانو ډير کم ليدلي چې خپلو شتمنو او بډايه هيوادوالو دې ورسره مرسته کړې وي. انجنير احسان الله بيات د لومړى ځل لپاره دا کلتور په افغانستان کې دودکړ، چې خپله افغانان له خپلو هيوادوالو سره مرستې کوي. ځينې خلک وايي چې دده مرستې دخلکو لپاره نه، بلکې ددې لپاره دي چې ګنې دى د ولسمشرۍ راتلونکو ټاکنو ته ځان کانديدوي او په دې توګه د خلکو رايې خپلوي، دا يو نظر دى خو له بې وزلو افغانانو سره د مرستو داشان پيل او خپله د افغان شتمنو لخوا د هيواد والو اقتصادي ملاتړ نه يواځې داچې پرځاى کار ده، بلکې عامول يې هم اړين بريښي. موږ ډير داسې هيوادوال لرو چې پانګې يې په داخل او بهر کې په کار اچول شوي، خو دوى دومره هم نه کوي چې د خپلو هيوادوالو د مرستې لپاره د خپلو پانګو يوه وړه برخه هم په کار واچوي او خپل هيواد وال ترينه برخمن کړي. داچې بيات بنياد او د هغه رئيس د لومړي ځل لپاره د افغان له پانګې له افغان سره مرسته وکړه، د افغان پانګوالو د هڅونې او له هيواد والو سره د خپلو مرستو په کولو کې په ريښتيا هم يو نيک پيل او ښه ګام ګڼل کيږي. خو داچې ښاغلى بيات ددغو مرستو ترڅنګ د خپلې پانګې نوره برخه چيرته لګوي، دا بيا هغه پوښتنه ده چې په ده پورې اړوند د آريانا ټلويزيون خپرونې يې ځوابوي.

معنوي ارزښتونه او کلتوري جفا

هرچيرته چې د بيات بنياد لخوا کوم خيريه کار ترسره کيږي، ددغه بنياد رئيس يې د مصارفو په هکله بس دومره وايي چې ده ته يې معنوي ارزښت مهم دى. که څو کليو ته خوراکي توکي ويشي او ياهم کوم جومات، کلينيک او سړک پرانيزي، دى يواځې داځواب لري چې ده ته دا مهمه ده چې په دې کار سره يې څومره معنوي ګټه کړې ده. نه پوهيږو چې دى به معنوي ګټه څنګه تعريفوي، خو داسې ښکاري چې ثواب او يا په دې کار سره د خلکو اعتبار ډير ورته مهم دى.

د اسلام په مبارک دين کې جاريه صدقې ته په ډيره لويه سترګه کتل شوي دي. ددغې صدقې کوونکي ته وعده ورکړل شوې ده چې ترکله يې چې له دې نيک کار نه خلک ګټه اوچتوي، خداى(ج) به يې ثواب ورکوي. ښاغلى بيات هم ښايي په خپلو ځينو نيکو کارونو د جاريې صدقې په لاره څه ناڅه تللى وي، خو په تاسف سره بايد وويل شي چې دى په لوى لاس خپله دغه صدقه نه يواځې داچې خرابوي، بلکې په پوره توګه يې بې معنا او بې اثره کوي.

د يوې ټولنې او يوې سيمې ټولې ودانې او شته که ترينه غصب او يا هم تيرى پرې وشي، ښايي چې دومره دردوونکې نه وي، لکه چې کلتور، ديني او اخلاقي اصولو ته يې څوک په بده سترګه وګوري. د ښاغلي بيات په مرستو او نيکو کارونو ترهغه وخته خلکو د زړه له کومې شاباش وايه چې ټول کارونه يې د خير په خوا روان و خو چې کله دى د خپل(آريانا ټلويزيون) لخوا له نورو چينلونو سره په سيالۍ راغى، ټول مثبت ټکي يې شاته او يوه داسې لړۍ يې پيل کړه چې په ريښتيا هم د افغانستان ټولنه يې نه مني او نه يې هم زغملاى شي.

په طلوع ټلويزيون کې د (افغان ستوري) له لړۍ وروسته چې هرکال هيواد ته څو تنه ډمان روزي، آريانا ټلويزيون چې د بيات په مالي مرسته په کار اچول شوى او دده له خوا اداره کيږي، د (ګلبرګها) په نامه يوه داسې لړۍ پيل کړه چې په ريښتياهم د افغاني ټولنې له هرراز اساساتو سره په ټکر کې ده. که طلوع ټلويزيون يواځې يو څو تنه ځوانان او پيغلې په ډيره مفشنه توګه د سلهاو کسانو په وړاندې درول او د (هنرنمايي) په نامه يې د يوه بد عمل بنسټ کيښود، نو آريانا هم ددې ترڅنګ چې دا کار کوي، څوتنه چې نه يې قوارې او نه هم خبرې او لباس د افغانيت نماينده ګي کولاى شي، د سلهاو کسانو په وړاندې داسې ګډوي، ته به وايي چې د پلار واده يې دى.

د ګلبرګها خپرونه که هرڅوک وګوري په ريښتيا به هم داباور ورته پيدا شي چې څومره د افغانستان له فرهنګ سره د جفا پر بنياد جوړه شوې ده. موږ ته دا سوچ را لويږي چې کله بيات صاحب په پرانيستنو کې د معنوي ارزښتونو خبره کوي او دلته په سوداګري رقابت کې زموږ ټولنه او د هغې حاکم اخلاق يا له منځه وړي او يا يې هم مسخه کوي، په دې کار سره د کوم معنوي ارزښت لاسته راوړه يې هدف دي.

موږ په داسې حال کې چې د خپل هيواد ټول ضرورتونه حتى اداري کادرونه له بهرنه راولو او له پوره ټيټې علمي سويې نه برخمن يو، څنګه کولاى شو د ګلبرګها په نامه خپل کلتور او ټولنې ته خدمت وکړو. که څوک په ريښتيا وغواړي ټولنې ته خدمت وکړي او له دې لارې د خپل ولس زړه لاسته راوړي، ډير داسې ځايونه دي چې بايد ځوانان هلته تشويق شي او د هيواد د سالمې راتلونکې لپاره وروزل شي. کله چې د آريانا ټلويزيون په پرده د (ګلبرګها) خپرونه ليدل کيږي او له هغه سره رنګارنګ ځوانان په خاصو پرديو حرکتونو يو شان مزخرفه ميوزيک ته لاس او پښې اچوي، سړي ته دا ثابتيږي چې په ريښتيا هم د ښاغلي بيات هدف له معنوي ارزښت څخه څه دى؟

موږ په داسې حال کې چې په بې ځايه پروګرامونو او مزخرفه خواو کې د ځوانانو مصروف ساتل د هيواد له راتلونکې سره ستره جفا بولو، ښاغلي بيات ته ډاډ ورکوو چې که داسې لړيو ته يې نور هم دوام ورکړ، ښايي ملت يې په څو مسجدونو، څو کيلومټره سړک او څه اندازه خيريه مرستو ونه غوليږي. د افغانستان ملت چې هروخت د پردي کلتور له ترويج سره مخالفت  کړى، نن هم له خپلو پانګه والو غوښتنه کوي، چې ددې ترڅنګ چې په افغانستان کې په بيلابيلو برخو کې پانګه اچونې کوي، د ځوانانو د سالمې روزنې په برخه کې دې هم داسې ګامونه اوچت کړي چې ملت ته يې ګټه ورسيږي. د خداى لپاره! يو بازينګر به د هيواد په راتلونکې کې څه رول اداکړي. دى خو يواځې دومره کوي چې دخلکو له جيبونو پيسې ووهي او په ګرانبيه پوښاک او ځان جوړونې يې ورکړي، نور څه خو دې ملت ته نه شي ورکولاى. موږ په دې ويريږو(داسې اوازې هم دي) چې د ښاغلي بيات آريانا د ځوانانو ترڅنګ پيغلو ته هم د بازي صحنه جوړه نه کړي، دا ځکه چې اوس هيڅ کار هم پرته د ښځو له شتون نه پوره نه وي.

د بازيو او سندرو په صحنو کې د ځوانانو او پيغلو حضور ته لار خلاصول او په دې هکله هلې ځلې هغه ستره جفا او خيانت ده چې په هيڅ صورت به يې اثرات زموږ له ټولنې په اسانۍ ورک نه شي. دارنګه دداسې کسانو تربيه هم دومره سترې ګناه ته لاره خلاصوي چې په لسګونو کلونو به يې لړۍ روانه وي. ښايي ښاغلى بيات په دې فکر وي چې که په (ګلبرګها) کې د ګناه بنسټ ږدي، نو په نورو برخو کې يې جاريه صدقې هم ډيرې دي او ښايي دهغو ثواب دده دا ګناه له منځه يوسي، خو دى بايد په دې پوه وي چې د بدعمل تاثير او ګناه ښايي په څو چنده د څو خيريه کارونو(هغه هم نه پوهيږو په کوم نيت تر سره کيږي) ثواب په اسانۍ سره له ځانه سره واخلي او بې معنا يې کړي.

وايي چې يو وخت يوه بدلمنه ښځه د کلي ملاته راغله او ورته ويې ويل چې ملاصيب! زه ټوله ورځ بدلمني کوم او له خلکو نه پيسې اخلم خو په دغو پيسو له خداى (ج) نه د اجر او ثواب د ترلاسه کولو لپاره جوماتونه جوړوم، په دې اړه ستاسو نظر څه دى؟ ملا صيب ورته وويل، چې ګوره، په دې کار کې ستا ثواب په ګناه ختميږي او ... دې بې ځايه ده.